એક સમય હતો જ્યારે ભારત વિશ્વના સોથી મોટા હથિયાર
આયાતકાર દેશોમાં ગણાતું હતું. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. વર્ષ 2025–26 દરમિયાન દેશના ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ્સમાં આશરે 62% નો જંગી વધારો નોંધાયો છે અને કુલ નિકાસ ₹38,000 કરોડથી વધુ પહોંચી ગઈ છે. આ માત્ર આંકડો નથી આ દેશની નવી દિશા દર્શાવે છે.
છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ભારતે પોતાના રક્ષણ નિકાસમાં સતત વૃદ્ધિ નોંધાવી છે.
આજે ભારતીય બનાવટના સૈન્ય સાધનો અને ટેક્નોલોજી 80થી વધુ દેશોમાં પહોંચે છે. આ બતાવે છે કે ભારત હવે માત્ર ગ્રાહક નહીં, પરંતુ સપ્લાયર તરીકે વિશ્વના નકશા પર પોતાની ઓળખ બનાવી રહ્યું છે.
ભારત દ્વારા વિકસિત BrahMos missile, HAL Tejas
Akash air defence system અને Pinaka rocket launcher જેવા સિસ્ટમ્સ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં માંગ ધરાવે છે. ખાસ કરીને વિકાસશીલ દેશો માટે, ભારત ખર્ચ અસરકારક અને વિશ્વસનીય વિકલ્પ તરીકે ઉભર્યું છે.
આ વૃદ્ધિ પાછળ Make in India અને Atmanirbhar Bharat જેવી પહેલોનો મોટો ફાળો છે. સરકાર દ્વારા નીતિઓમાં સરળતા, ઝડપી મંજૂરી પ્રક્રિયા અને સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાથી ઉદ્યોગને નવી ગતિ મળી છે.
પરંતુ અહીં એક હકીકત પણ સમજવાની છે
માત્ર વૃદ્ધિ પૂરતી નથી. જો ભારતને લાંબા ગાળે આ ક્ષેત્રમાં ટકી રહેવું છે, તો તેને ટેક્નોલોજીમાં નવીનતા, ગુણવત્તા નિયંત્રણ અને વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં આગળ રહેવાની જરૂર પડશે. માત્ર “સસ્તું” વિકલ્પ બનવાથી કામ નહીં ચાલે, “સારો અને વિશ્વસનીય” બનવું પડશે.
સરકાર હવે ₹50,000 કરોડના ડિફેન્સ એક્સપોર્ટ્સનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે.
આ હાંસલ કરવું શક્ય છે પરંતુ તે માટે સતત સુધારા, રોકાણ અને વૈશ્વિક ભાગીદારી જરૂરી રહેશે.
આ બધું મળીને એક સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે ભારત હવે રક્ષણ ક્ષેત્રમાં માત્ર પોતાને મજબૂત બનાવી રહ્યું નથી, પરંતુ વિશ્વમાં પોતાનું સ્થાન પણ મજબૂત કરી રહ્યું છે.
#India #DefenceExports #MakeInIndia #AtmanirbharBharat #IndianEconomy #BusinessNews #GlobalPower