વચ્ચે ઈરાને પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે એવી વ્યૂહરચના વિકસાવી છે જે પરંપરાગત સૈન્ય મોડલથી ઘણી અલગ છે. આ રક્ષણ પદ્ધતિને સામાન્ય રીતે “મોઝેક ડિફેન્સ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ મોડલનો મુખ્ય વિચાર એ છે કે દેશની સુરક્ષા માત્ર એક કેન્દ્રીય કમાન્ડ પર નિર્ભર ન રહે, પરંતુ સમગ્ર દેશના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં વહેંચાયેલી હોય.
ઈરાનના લગભગ તમામ ૩૧ પ્રાંતોમાં અલગ સ્તરે સુરક્ષા માળખું ગોઠવવામાં આવ્યું છે. દરેક પ્રદેશ પાસે પોતાની સ્થાનિક કમાન્ડ, સુરક્ષા દળો અને સંકલિત નેટવર્ક હોય છે. આ માળખું એવું રચાયું છે કે જો કોઈ કારણસર કેન્દ્રિય નિયંત્રણ તંત્રને નુકસાન થાય, તો પણ પ્રાદેશિક એકમો પોતાની રીતે કામગીરી ચાલુ રાખી શકે.
આ વ્યૂહરચનામાં સ્થાનિક સ્વયંસેવક દળો,
પ્રાદેશિક સૈન્ય એકમો અને વિશેષ સુરક્ષા સંસ્થાઓ એકબીજા સાથે જોડાઈને કાર્ય કરે છે. જરૂરી સંજોગોમાં દરેક વિસ્તાર સ્વતંત્ર રીતે રક્ષણાત્મક પગલાં લઈ શકે છે. આ રીતે દેશની રક્ષા માત્ર એક કે બે મુખ્ય સૈન્ય મથકો પર આધારિત રહેતી નથી.
રક્ષણ વિશ્લેષકો માને છે કે આ પ્રકારનું વિકેન્દ્રિત મોડલ કોઈપણ સંભવિત હુમલાને લાંબા ગાળે અટકાવવા માટે ઉપયોગી બની શકે છે. કારણ કે જો કોઈ દુશ્મન દેશ મુખ્ય શહેરો અથવા સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવે, તો પણ સમગ્ર રક્ષણ વ્યવસ્થા સંપૂર્ણ રીતે બંધ થતી નથી. દેશના અલગ-અલગ વિસ્તારો પોતપોતાના સ્તરે પ્રતિસાદ આપવાની ક્ષમતા રાખે છે.
આ મોડલને “મોઝેક” નામ આપવાનું કારણ પણ એ જ છે.
જેમ મોઝેક કળામાં નાના-નાના ટુકડાઓ મળીને એક મોટી રચના બનાવે છે, તેમ અહીં દેશના વિવિધ વિસ્તારો મળીને એક સમગ્ર રક્ષણ વ્યવસ્થા ઉભી કરે છે. આ સિસ્ટમ ઈરાનને લાંબા સમય સુધી પોતાની સુરક્ષા જાળવી રાખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
મોટા ભાગે સૈન્ય વિશ્લેષકો માને છે કે આ પ્રકારની વ્યૂહરચના ઈરાનને એક અલગ પ્રકારની સુરક્ષા ક્ષમતા આપે છે. કારણ કે કોઈ એક કેન્દ્રને નિશાન બનાવવાથી સમગ્ર તંત્ર તૂટી પડતું નથી. દરેક વિસ્તાર પોતે એક નાનકડા રક્ષણ કિલ્લા જેવો બની જાય છે, જે મળીને દેશની સુરક્ષા મજબૂત બનાવે છે.
આ કારણોસર ઘણા નિરીક્ષકો ઈરાનની આ વ્યવસ્થાને એક “અદ્રશ્ય સુરક્ષા કિલ્લો” તરીકે પણ વર્ણવે છે, કારણ કે તેની શક્તિ કોઈ એક સ્થળે નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશના માળખામાં ફેલાયેલી છે.
#Iran #DefenseStrategy #MiddleEast #GlobalPolitics #MilitaryAnalysis #WorldNews #Geopolitics #IranDefense
ટિપ્પણીઓ નથી:
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો